Cumhurbaşkanlığı (Diyanet İşleri Başkanlığı)'dan:
2026 YILI KURBAN HİZMETLERİNİN UYGULANMASINA DAİR TEBLİĞ
Amaç
MADDE 1 -(1) Bu Tebliğin amacı; Kurban Bayramı
süresi içinde kurban kesmek ve kestirmek isteyen kişilerin kurbanlarını dini
hükümlere sağlık şartlarına ve çevre temizliğine uygun olarak hayvana en az acı
verecek şekilde kesmelerine veya vekâletle kestirmelerine yardımcı olunması,
kurban satış ve kesim yerlerinin belirlenmesi, kesim yapacak kişilerin
eğitilmesi, alınacak tedbirler ve bu konulara ilişkin diğer hususları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 -(1) Bu Tebliğ; 2026 Yılı Kurban
Bayramında ve 2027 Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ
yürürlüğe girinceye kadar kesilecek kurbanlarla ilgili iş ve işlemleri,
alınacak tedbirleri ve bu konulara ilişkin diğer hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 -(1) Bu Tebliğ, 22/6/1965 tarihli ve 633
sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 7 nci
maddesi ile 24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile
yürürlüğe konulan Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca
Yürütülmesine Dair Karara ve 18/8/2002 tarihli ve 24850 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair
Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 -(1) Bu Tebliğde geçen;
a) Başkanlık: Diyanet İşleri Başkanlığını,
b) Hayvansal atık: Kurban faaliyetlerinden kaynaklanan her
türlü hayvan kökenli atığı, e) Karar: 24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı
Bakanlar Kurulu Karan ile yürürlüğe konulan Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri
Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Karan,
ç) Komisyon: İllerde vali veya görevlendireceği bir vali
yardımcısının, ilçelerde ise kaymakamın başkanlığında, Müftülük, İl/İlçe Sağlık
Müdürlüğü, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü, Belediye, Veteriner Hekim Odası ve Türkiye Diyanet
Vakfı temsilcilerinden oluşan Kurban Hizmetleri Komisyonunu,
d) Kurban: İbadet maksadıyla belirli bir vakitte, belirli
şartlan taşıyan hayvanı usulünce kesmeyi ve bu amaçla kesilen hayvanı,
e) Kurul: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı,
İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Diyanet İşleri
Başkanlığı ile Türkiye Diyanet Vakfı temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası
Kurban Hizmetleri Kurulunu,
f) TÜRKVET: Sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların, işletmelerin ve yetiştiricilerin kayıt altına alındığı veri tabanını,
g) Yönetmelik: 18/8/2002 tarihli ve 24850 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca
Yürütülmesine Dair Yönetmeliği,
ğ) Yönetim planı: Bu Tebliğe esas faaliyetler sırasında
oluşacak hayvansal atık ile diğer atıkların miktarı, toplanması, taşınması,
geri kazanılması ve bertaraf edilmesine ilişkin husustan içeren planı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurban Hizmetleri Komisyonlarının Çalışmaları
Komisyonların çalışmaları
MADDE 5 -(1) Komisyonlar tarafından aşağıdaki
çalışmalar yapılır:
a) Karar, Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde
27/5/2026 tarihinde başlayacak olan Kurban Bayramı münasebetiyle Komisyon
üyeleri, yükümlülüklerini yerine getirme noktasında gerekli tedbirleri alır.
b) İllerde ihtiyacı karşılayacak sayıda ve kapasitede kurban
satış ve kesim yerleri tesis edilir.
c) Kurbanların, kesim yerlerinde kesilmesi için gerekli
tedbirler alınır.
ç) Kurban satış ve kesim yerleri birbirine yakın yerlerde
planlanır. Planlama yapılırken çevre ve insan sağlığına zarar vermemek için
olası çevresel riskler dikkate alınır.
d) İhtiyaç duyulması hâlinde gerekli önlemlerin alınması
şartıyla pazar yerleri kurban kesim yerine dönüştürülebilir.
e) Kurban satış ve kesim yerlerine ulaşımın kolay sağlanması
için yerel yönetimlerce gerekli tedbirler alınır.
f) Kurban satış ve kesim yerleri, çevre ve toplum sağlığını
olumsuz etkileyecek durumlardan arındırılır. Ayrıca kurban satış ve kesim
yerlerinde gerekli sıhhi tedbirler alınır.
g) Kurban satış yerleri etrafı branda ile çevrili, üstü
kapalı ve insanların sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanır.
ğ) Kesim yerleri; genel sağlık şartlarına uygun, dezenfekte
edilebilir, zemininde su biriktirmeyen, yeteri derecede aydınlatma ve
havalandırması bulunan mekânlardan seçilir. Ayrıca insanların sosyal
ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanır.
h) Kesim alanı ve çevresinde, evcil ya da sokak
hayvanlarının girmesine engel olunacak şekilde önlemler alınır.
ı) Kurbanlar, kesim yerlerinde kesilip parçalandıktan sonra
etlerin hemen teslim edilmesi sağlanır, bu sağlanamadığında gerekli saklama
koşulları oluşturulur.
i) Kesim yerlerinden kaynaklanacak atık suların doğrudan
alıcı ortama verilmesini engelleyici tedbirler alınır.
j) Kesim yerlerinde kesilen hayvanların deri ve sakatatının
zayi olmadan değerlendirilmesi hususunda gerekli tedbirler alınır.
k) İl ve ilçelerdeki kurban satış ve kesim yerlerinin açık
adresleri Din Hizmetleri Yönetim Sistemine (DHYS) 5/5/2026 Sah günü mesai
bitimine kadar müftülüklerce girilir.
l) Halk Eğitim Merkezlerinde 20 saatlik "Kurban Kesim
Elemanı" yetiştirme ve geliştirme kursu düzenlenir.
m) Kesim yerlerinde, Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlardan
yeterli sayıda personel görevlendirilir ve ücretleri, Kurban Komisyonu
hesabından ödenir.
n) Bayram günlerinde trafikte oluşan yoğunluk dikkate
alınarak kurban satış ve kesim yeri güzergâhında ulaşımı kolaylaştıracak
tedbirler alınır. Kurban satış ve kesim yerlerinde araçların park edebilmesi
için park alanı belirlenir.
o) Kesim yerlerinde kesimlerin daha düzenli yapılması, zaman
kaybının ve karmaşanın önlenmesi, solunum yolu enfeksiyonları bulaşma riskini
en aza indirmek için randevu sistemi uygulanır. Kesim işlemlerinin bayramın ilk
gününde yoğunlaşmaması için gerekli tedbirler alınır.
ö) "Vekâletle Kurban Organizasyonu" konusunda
bilgilendirme yapılır.
p) Kesim yerlerinde, "Kasaplık Belgesi" veya
"Kurban Kesim Elemanı" kurslarından alınmış "Kurs Bitirme
Belgesi" ve "Hijyen Eğitimi Belgesi" olanlar görevlendirilir.
r) Kurban satış yerleri, İstanbul ilinde Kurban Bayramından
15 gün önce, diğer illerde ise Kurban Bayramından 1 ay önce hazır hâle
getirilir ve bu tarihten önce kurbanlık hayvan girişine izin verilmez.
s) Satış ve kesim yerlerinde belediyeler gerekli tedbirleri
alır.
ş) Kesim yerine götürülürken, araca bindirilirken, araçtan
indirilirken ve kesilirken kurbanlık hayvanlara eziyet edenlere 19 uncu maddede
belirtilen cezalar uygulanır.
t) İlçe Kurban Komisyonu, raporunu 15/6/2026 Pazartesi günü
mesai bitimine kadar İl Kurban Komisyonuna iletir. İl Kurban Komisyonu,
ilçelerden gelen raporlarla kendi raporunu değerlendirip birleştirerek
29/6/2026 Pazartesi günü mesai bitimine kadar Din Hizmetleri Yönetim Sistemine
(DHYS) kaydeder.
u) Kurban satış ve kesim yerlerinde solunum yolu
enfeksiyonları sebebiyle Komisyonlar, İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu ile işbirliği
içerisinde gerekli tedbirleri alır.
ü) Solunum yolu enfeksiyonları ile mücadele çalışmaları
çerçevesinde olası salgın durumunda salgının seyrine göre Sağlık Bakanlığı
tarafından belirlenecek güncel önlemlere uyulacaktır.
Bilgilendirme çalışmaları
MADDE 6 -(1) Bilgilendirme kapsamında aşağıdaki
çalışmalar yapılır:
a) İl ve ilçelerde hazırlanan kurban satış ve kesim
yerlerinin bilgileri, 27/4/2026 tarihinden itibaren Kurul ve Komisyon üyesi
kurum ve kuruluşların internet sayfalarında yayınlanır.
b) Kurban ibadetinin dini ve toplumsal boyutları hususunda
bilgilendirme yapılır.
c) Başta kist hidatik, şarbon, bruselloz, kırım kongo
kanamalı ateşi, tüberküloz gibi hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar olmak
üzere toplum ve çevre sağlığı, etin usulüne uygun işlenmesi, pişirilmesi,
tüketilmesi, sakatatın atıklar ile karıştırılmaması, evcil ve yabani hayvanlara
verilmemesi ve benzeri konularda vatandaşlar aydınlatılır. Ayrıca solunum yolu
enfeksiyonları nedeniyle dikkat edilmesi gereken kurallar özenle hatırlatılır.
Hayvandan insana bulaşan zoonotik hastalıklar ile ilgili bilgilendirici
tabelalar hayvan satış yerleri ve hayvan kesim yerlerinde uygun alanlara
asılır.
ç) Kasaplar; su geçirmeyen önlük, maske, eldiven, su
geçirmez çizme kullanmalıdır. Her hayvan kesiminden sonra, eldiven
değiştirilmeli, kesim aletleri yıkanmalı ve dezenfekte edilmelidir.
d) Kurban kesen ve hayvanı yüzerek et taksimi yapan
kimselerin etle temas eden uzuvlarında yara olmaması, bu durumda olanların
kesim, yüzme ve et taksimi işini yapmaları zorunlu ise hijyenik eldiven
kullanmaları, elde yara olduğu hâlde eldiven kullanmadan kesim işlemi
yapılmışsa bu etlerin çok iyi pişirildikten sonra tüketilmesi hususunda
vatandaşlar bilinçlendirilir.
e) Kurban olarak satın alınacak hayvanların (sağlıklı,
besili, veteriner sağlık raporu/hayvan pasaportu/nakil belgesi olan) Tarım ve
Orman Bakanlığınca belirlenen koruyucu aşılan yapılmış ve TÜRKVET kayıt
sisteminde kayıtlı olanlardan seçilmesi, gebe ve damızlık değeri yüksek dişi
hayvanlara kurbanlık olarak kurban satış yerine girişinin ve kesilmesinin
önlenmesi, kurban edilmesi uygun olan hayvanlardan öncelikle erkek olanların
tercih edilmesi gerektiği hatırlatılır.
f) Kurban olması dinen sakıncalı olan hayvanlar kurban satış
yerlerine getirilemez. Kurban olarak kesilecek hayvanlar; koyun, keçi, sığır,
manda ve deve olup bunların dışındaki hayvanlar kurban olarak kesilemez.
Kurbanlık hayvanın yaşı hususunda kameri yıl esas alınır. Kurban olabilmesi
için kurbanlık hayvanın; deve için 5, sığır ve manda için 2, koyun ve keçi için
1 yaşını doldurması gerekir. Ancak koyun, semizlik ve gösteriş olarak bir
yaşındakilerle aynı olursa altı ayını tamamladıktan sonra da kurban edilebilir.
g) Kesilecek hayvanın, dini açıdan kurban olmaya engel bir
kusurunun bulunmaması gerekir. Kurban edilecek hayvanın, sağlıklı, organları
tam ve besili olması gerekir. Kurbana engel olan kusurlar, hayvanın emsali
arasında kıymetini azaltan kusurlardır.
ğ) Koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlardan her biri yalnız
bir kişi adına kurban edilir. Deve ve sığır gibi büyükbaş hayvanlar ise bir
kişiden yedi kişiye kadar ortak olarak kurban edilebilir. Kurbanın dini
hükümleri ile ilgili hususlarda Din İşleri Yüksek Kurulunun fetvaları esastır.
h) Kurban satış yeri görevlileri tarafından yapılacak
kontrollerde belgesiz, sağlık durumu iyi olmayan, özellikle büyükbaş
hayvanlarda 2 yaşını doldurmamış (kapak atmamış), kurban vasfı taşımayan
hayvanların kurban satış yerine alınmayacağı ve satışına izin verilmeyeceği ve
aykırı durumlarda yasal işlem başlatılacağına ilişkin, çadır ya da padokları
kiralama yetkisine sahip kurban satış yeri yetkilileri tarafından hayvan sahibi
ya da çadır sahibinden, bu Tebliğin ekinde bulunan (EK-4) "Kurban Satış Yeri
Taahhütnamesi" alınarak arşivlenir. Yapılan denetimlerde kurban için uygun
olmayan hayvanlar bulunduğu tespit edilirse ilgili hayvanlar (X) işaretiyle
işaretlenir. Kurban satış yerinin muhtelif yerlerine (X) işareti taşıyan
hayvanların kurban olmaya uygun olmadığına dair bilgilendirme afişleri asılır.
ı) Ticaret Borsalarında olduğu gibi canlı hayvan alım ve
satımlarında tokluk firesi düşülmesi konusunda satıcılar ve vatandaşlar mutat
usullerle bilgilendirilir.
i)) Şap Hastalığı ve Koyun Keçi Vebası Hastalığı ile
mücadele kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığınca alman tedbirler gereğince
Trakya'ya kurbanlık hayvan şevki yasaktır. Sadece İstanbul'un Avrupa yakasına
kurbanlık hayvan şevkinin Tarım ve Orman Bakanlığınca yayımlanan 2025/09 sayılı
Şap Hastalığına Duyarlı Hayvanların Korunmuş Bölgelere Şevklerinde Uygulanacak
Prensipler Genelgesi ve 2021/04 sayılı Koyun Keçi Vebası Hastalığından Korunmuş
Bölge İlan Edilen Trakya'ya Yapılacak Küçükbaş Canlı Hayvan Şevkleri
Genelgesinde belirlenen kriterler çerçevesinde yapılacağı ve Avrupa yakası
dâhil İstanbul'a 11/5/2026 tarihinden itibaren kurbanlık hayvan girişine izin
verileceği konusunda vatandaşlar bilgilendirilir.
j) Bu Tebliğin ekinde yer alan (EK-1) "Duyuru" ve
(EK-2) "Duyuru - Kurban Olarak Kesilen Sığır Cinsi Hayvanların Kulak
Küpeleri ve Pasaportları ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Kulak
Küpeleri" duyurulan, cami ilan panoları ile kurban satış ve kesim
yerlerine asılmak suretiyle ilgililer bilgilendirilir.
k) Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanarak kullanıma açılan
"TARIM CEBİMDE" isimli mobil uygulama üzerinden küpe numarası
girilerek kurbanlık hayvanlara ırk, cinsiyet ve yaş bilgilerinin
sorgulanabileceği konusunda vatandaşlar bilgilendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hayvan Hareketlerinde Uyulacak Esaslar
Salgın hastalıklar açısından dikkat edilecek hususlar
MADDE 7 -(1) Hayvanların pazarlarda ve özellikle
satılmayanların geri dönüşlerinde herhangi bir risk taşımaması için sevk öncesi
düzenlenecek Yurtiçi Veteriner Sağlık Raporlarında, Tarım ve Orman Bakanlığının
2026 yılı Hayvan Hastalıkları ile Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü
Genelgesi ve diğer talimatlarında belirtilen koruyucu aşılamalara ilişkin
hükümlere göre hareket edilir. Kurban satış yerlerine girişlerde bu belgeler
mutlaka kontrol edilir.
(2) Kurbanlık hayvan yetiştiren işletmelerdeki büyükbaş ve
küçükbaş hayvanlar, salgın hastalıklar yönünden kontrol edilir. Hayvan pazarı,
canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve satış merkezi, geçici kurban satış ve
kesim yerlerinin resmi ve belediye veteriner hekimlerince yapılan kontrol ve
denetimleri sıklaştırılır.
(3) Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce resmi
veteriner hekimlerce kurbanlık hayvanların muayene ve kontrolleri yapılarak
sadece sağlıklı hayvanlara şevklerine müsaade edilir. Satılmayan hayvanların
geri dönüşlerinde Veteriner Sağlık Raporu alınması hususunda yetiştiriciler
bilgilendirilir. Bulaşıcı hastalığa yakalanmış veya hastalık şüphesi olan
hayvanlara 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile aynı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve
talimatların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.
(4) Sevk öncesinde hayvanların klinik muayenesi yapılır.
Muayenede zoonotik hastalıklar dâhil tüm hayvan hastalıkları yönünden
değerlendirme yapılır. Hasta ya da hastalık şüphesi olan hayvanların şevkine
izin verilmez. Sağlıklı olduğu tespit edilen hayvanların sevk oldukları ve sevk
edilecekleri yerin, hayvan hastalığı şüphesi ya da mihrakı nedeniyle
oluşturulmuş koruma ve gözetim bölgesi olmaması durumunda, hayvanların şevkine
müsaade edilir.
(5) Hayvan pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve
satış merkezi ve geçici kurban satış yerlerinde hastalık bulaştırma riskinin
ortadan kaldırılması için hayvanların ilk çıkış yerlerinde Veteriner Sağlık
Raporu düzenlenirken uygulanan koruyucu aşılama ve bağışıklık süreleri dikkate
alınır ve satış yerlerine girişlerde de bu bilgiler kontrol edilir.
(6) İstanbul iline kurbanlık hayvan girişleri 11/5/2026
tarihinden itibaren başlayacaktır.
(7) Hayvan pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve
satış merkezi ve geçici kurban satış yerleri, kesim yerleri ile nakil
araçlarının temizlik ve dezenfeksiyonu aksatılmadan yapılır. Görevlilerce
dezenfeksiyon kayıtları tutulur ve kontrollerde gösterilir.
(8) Hayvan nakil araçlarında kullanılmak üzere hayvan
pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve satış merkezi ve geçici kurban
satış yerlerinde temiz altlık bulundurulur. Nakil sonrasında araçlarda bulunan
altlık ve hayvan dışkıları hayvan hastalıklarını bulaştırma riskinin yok
edilmesi açısından güvenli bir şekilde bertaraf edilir. Bunların gübre olarak
arazide kullanılmasına izin verilmez.
Kurbanlık hayvan şevkleri ile ilgili alınacak önlemler
MADDE 8 -(1) İller arası sevk edilecek kurbanlık
hayvanlar için Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce usulüne uygun
bastırılmayan, silintili ve okunaksız olan pasaportlar/nakil belgeleri işleme
konulmaz.
(2) Küpelenerek tanımlanmamış, veri tabanına kaydedilmemiş,
yanlarında pasaportları/nakil belgeleri bulunmayan büyükbaş ve küçükbaş
hayvanların şevklerine izin verilmez.
(3) Kurbanlık olarak sevk edilecek hayvanlar için Veteriner
Sağlık Raporu düzenlenmeden önce kulak küpe numaralan TÜRKVET'ten mutlaka
kontrol edilerek hayvanların veri tabanındaki bilgileriyle uyum gösterip
göstermediği kontrol edilir.
(4) Bu Tebliğ kapsamında Komisyon tarafından belirlenen
geçici kurban satış yerleri Î1 Tarım ve Orman Müdürlüğünce TÜRKVET'e
kaydedilir. Kurbanlık olarak Veteriner Sağlık Raporu verilen sığır cinsi
hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların, gideceği il/ilçenin geçici kurban
satış yerlerine veri tabanında nakilleri yapılır. Hareketin tamamlanması için
varış işletmesinin bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından veteriner
sağlık raporu/pasaport/nakil belgesi kontrol edildikten sonra uygun olanlar
için varış hareketi onaylanır.
(5) 5996 sayılı Kanuna dayanılarak yayımlanan Şap
Hastalığının Kontrolüne İlişkin Yönetmelik ve 2025/09 sayılı Şap Hastalığına
Duyarlı Hayvanların Korunmuş Bölgelere Şevklerinde Uygulanacak Prensipler
Genelgesinde belirtilen şartları sağlayan kurbanlık hayvanların Kurban
Bayramından 15 gün önce sadece İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan geçici
kurban satış ve kesim yerlerine şevkine izin verilir. Bunun dışında Trakya'da
bulunan diğer illere büyükbaş ve küçükbaş damızlık, besilik ve kurbanlık
hayvanların şevkine izin verilmez.
Kurbanlık hayvanların yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması
ile ilgili hususlar
MADDE 9 -(1) Nakil araçları hayvanların güvenli
bir biçimde şevklerini sağlamak amacıyla, üzerleri hava şartlarına uygun ve
hayvanlara yeterli hava sağlayacak şekilde kapatılır. Ayrıca kapaklar sağlam ve
hayvanların atlama ve kaçmalarını engelleyecek şekilde olur.
(2) Nakil araçlarına dışarıdan görülecek şekilde, canlı
hayvan nakledildiğini belirten levhalar asılır.
(3) Araçlarda hayvanların hacimlerine ve planlanan yolculuğa
uygun yeterli alan ve yükseklik olması sağlanır. Yükleme yapılmadan önce
araçların temizlik ve dezenfeksiyonu yapılır, araçların taban döşemeleri
üzerine en az 2 cm kalınlığında hayvanların kaymasını veya düşmesini
engelleyecek yataklık, sap, saman, talaş ve benzeri maddeler serilir.
(4) Hayvanların nakil vasıtalarına aşın yüklenmelerine,
nakliye sırasında yaralanma veya gereksiz yere acı çekmelerine neden olabilecek
nakil vasıtaları ile şevklerine izin verilmez.
(5) Kurbanlık hayvan nakillerinde, hayvan refahı kurallarına
uyulur.
Kurbanlık hayvanların şevkleri sırasında yapılacak
kontroller
MADDE 10 -(1) Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık
hayvanların şevklerinin kontrol ve denetimi açısından İl/İlçe Emniyet
Müdürlüğü, Jandarma Komutanlığı ve Belediye Zabıtası ile sıkı işbirliği ve
koordinasyon sağlanarak, belgesiz hayvan hareketlerine karşı düzenlenen yol
kontrol ve denetimlerinin sayısı artırılır.
(2) İstanbul (Yavuz Sultan Selim Köprüsü - Riva ve Çamlıca
Hayvan Sevk Kontrol Noktaları), Çanakkale (1915 Çanakkale Köprüsü ve Lapseki
Merkez İskelesi) ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı uhdesinde bulunan Yol
Kenarı Denetim İstasyonlarında güvenlik güçleriyle gerekli koordinasyon
sağlanarak, kurbanlık hayvan şevklerinde daha etkin denetim ve kontrol
yapılabilmesi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince 27/4/2026 tarihinden
itibaren yol kontrollerinde resmi veteriner hekim/veteriner sağlık
teknisyeni/teknikeri görevlendirilmesi yapılır. İhtiyaç duyulması hâlinde
Kurban Hizmetleri Komisyonu Kararı ile yeni denetim noktalan belirlenir.
(3) Yol kontrol ve denetimleri sırasında, nakil
vasıtalarında hayvanların acı çekmelerine neden olabilecek şekilde aşırı
yükleme ile hasta hayvanların bulunduğu tespit edilirse bu araçlar şevkten
alıkonur ve 5996 sayılı Kanuna göre işlem yapılır.
Kurban satış yerlerine yönelik alınacak önlemler
MADDE 11 -(1) Hayvancılık işletmelerinden
doğrudan yapılan satışlar hariç kurbanlık hayvanlar; canlı hayvan borsası,
hayvan toplama ve satış merkezi, hayvan pazarı, hayvan park ve panayırlarının
yanı sıra Komisyonlarca alman kararlar doğrultusunda belirlenen kurban satış
yerlerinde ve özel kurban kesimi yapılacak işletmelerde alınıp satılır. Önceden
belirlenen yerler dışında, kurbanlık hayvan alım ve satımlarına müsaade
edilmez. Bu konuda yetiştiriciler ve satıcılara Komisyonlarca bilgilendirme
yapılır.
(2) Kurban satış yerlerine getirilen hayvanların il içi
hareketlerinde pasaport/nakil belgesi, iller arası hareketlerinde ise veteriner
sağlık raporları, pasaport/nakil belgeleri kontrol edilerek, belgeleri tam
olanların girişine izin verilir. Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili
ve İzlenmesi Yönetmeliğine ve Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması,
Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğine göre küpelenmemiş ve kayıt altına alınmamış
hayvanların kurban satış yerlerine girişlerine müsaade edilmez.
(3) Kurban satış yerlerine 6 ncı maddenin birinci fıkrasının
(h) bendinde belirtilen hususlara uymayan, ayrıca küpesiz ve belgesiz hayvan
girişleri önlenir.
(4) Kurban satış yerlerinde Komisyonlarca belirlenecek
yeterli sayıda resmi/belediye/serbest veteriner hekim, belediye zabıtası ile
din görevlilerinden oluşan "Kurban Kontrol ve Denetim Birimi"
kurulur. Bu birimde görev yapacak serbest veteriner hekimler, Veteriner Hekim
Odaları ile işbirliği yapılarak belirlenir.
(5) Kurban satış yerleri belediyelerce her gün sabah ve
akşam temizlenir, ayrıca etkin dezenfektan maddeler kullanılarak dezenfekte
edilir.
(6) Kurban satış yerlerinde farklı coğrafi bölgelerden
hayvanlar bir araya geldiği ve satılamayan hayvanların geri dönüşlerinde
hastalık bulaştırma riski bulunduğundan dolayı, satış yerlerine gelen hayvanlar
giriş ve çıkışlarda bulaşıcı hastalıklar yönünden kontrol edilerek hastalıklı
hayvanların nakline izin verilmez.
(7) Bu Tebliğin ekinde yer alan (EK-5) "Kurban Satış
Yerleri Kontrol Formu" ve (EK-6) "Kurban Kesim Yerleri Kontrol
Formu" her kurban satış ve kesim yeri için Komisyonca belirlenen
denetçilerce doldurulur. 100 tam puan üzerinden yapılacak değerlendirmelerde 60
ve üstü puanla değerlendirilen yerler için "uygunluk belgesi", 60
puan altıyla değerlendirilen yerler için "uygunsuzluk belgesi"
düzenlenir. Uygunsuzluk belgesi düzenlenen kurban satış ve kesim yerlerinin
girişlerine "Standartlara Uygun Değildir" yazısı asılır ve Kurban
Bayramının ilk gününe kadar şartlarını düzelterek puanını 60'a çıkarmadığı
takdirde Komisyonca belirlenen ceza ile tecziye edilir.
Kurbanlık hayvanların kesiminde ve kesim yerlerinde dikkat
edilecek hususlar
MADDE 12 -(1) Kurbanlık hayvanlar, Tarım ve
Orman Bakanlığından şartlı onay/onay belgesi almış kesimhaneler ile
Komisyonların belirlediği kesim yerlerinde "Kasaplık Belgesi" veya
Kesim Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme Kurslarından alınmış "Kurs Bitirme
Belgesi" olanlar tarafından; köylerde ve belirlenmiş kesim yeri bulunmayan
yerlerde ise cadde, sokak ve parka bakmamak kaydıyla kendi bahçelerinde usulüne
uygun olarak ve çevreye zarar vermeyecek şekilde ehil kişilerce kesilir.
(2) Cadde, sokak ve park gibi kamusal alanlarda kurbanlık
hayvan kesimleri yapılamaz.
(3) Kesim yerleri; resmi ve belediye veteriner hekimleri,
belediye zabıta ekipleri ile din görevlileri işbirliğinde etkin olarak
denetlenir ve kontrol edilir.
(4) Kesim yerlerindeki atıkların çevre kirliliğine sebep
olmaması için gerekli önlemler alınır.
(5) Kesilen hayvanlara ait hastalıklı organlar, kesim
sırasında oluşan hayvansal atıklar, kist hidatik ve diğer zoonotik
hastalıkların bulaşma riskine karşı hayvan atıkları kesinlikle evcil ve yabani
hayvanlara verilmez.
(6) Belediye ve/veya muhtarlıkça çevre ve toplum sağlığı
dikkate alınarak temizlik yaptırılır.
Kulak küpesi ve pasaportların toplanması ve kayıtlarının
silinmesi
MADDE 13 -(1) Kurban satış yerlerinde sığır
cinsi hayvan satışlarında satıcı, kesilen hayvanların kayıtlardan düşülmesi
maksadı ile bu hayvanların kurbanlık olarak satıldığını belirterek hayvan
pasaportlarının ilgili kısımlarını kesim tarihinden itibaren 7 gün içinde en
yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne teslim eder.
(2) Kesimhanelerde kesilen kurbanlık sığır cinsi hayvanlar
ile koyun ve keçi türü hayvanların kulak küpeleri Tarım ve Orman Bakanlığınca
belirlenen usul ve esaslar gereğince imha edilir, kesilen hayvanların veri
tabanından düşümleri yapılır.
(3) Komisyonun belirlediği yerler dışında ve köylerde
kesilecek kurbanlık sığır cinsi hayvanların kulak küpeleri ve pasaportlarının,
koyun ve keçi türü hayvanların ise kulak küpelerinin toplanarak veri tabanından
düşümlerinin sağlanabilmesi yönünden İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, kendi
yetki ve sorumluluk sahalarındaki mahalle ve köy muhtarları ile bir
bilgilendirme toplantısı düzenler ve bu konuda muhtarlara yazılı tebligat
yapar.
(4) İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince kendilerine
teslim edilen kulak küpeleri, pasaportları ve kulak küpe numaralarının
listesine istinaden kurbanlık olarak kesilen hayvanların veri tabanından
düşümleri yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kurban Hizmetleri Kapsamında Alınacak Çevresel Önlemler
Çevre kirliliğine karşı önleyici tedbirler
MADDE 14 -(1) Büyükşehirlerde büyükşehir
belediyeleri, diğer yerlerde belediyeler ve il özel idareleri tarafından ilgili
Karar, Yönetmelik, Tebliğ, Kurul kararlan ve 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı
Çevre Kanununun ilgili maddelerinin ilgili taraflarca uygulanmasında
koordinasyonun sağlanması maksadıyla, 15 inci maddede belirtilen hükümler
çerçevesinde kurban satış ve kesim yerlerinde çevre kirliliğini önleyici
tedbirleri de içeren bir yönetim planı hazırlanarak Komisyona sunulur ve
uygulanır.
Kurban satışı ve kesimi yapılacak yerlerin fiziksel
özellikleri ve uyulması gereken kurallar
MADDE 15 -(1) Mevcut hayvan pazarları ve
borsaların dışında Komisyonlarca nüfus yoğunlukları dikkate alınarak şehirlerin
ana girişlerinde ve uygun diğer alanlarında kurban satış yerleri belirlenir.
Hayvan satış alanının etrafı sınırlandırılmalı, insan kalabalığını önlemek için
hayvan ve insanların giriş-çıkışma uygun kontrollü kapılar oluşturulmalıdır.
Hayvan satış yerleri içerisinde uygun yönlendirmeler yapılmalıdır. Hayvanların
şehir merkezlerine girişlerine ve belirlenen satış yerlerinin dışındaki diğer
yerlerde satışına müsaade edilmez.
(2) Hayvan satış alanının giriş kapılarına ve uygun
yerlerine, bulaşıcı hastalıklardan korunma önlemleri ile ilgili bilgilendirici
kuralların olduğu tabelalar aşılmalıdır. Î1 Umumi Hıfzıssıhha Kurulu
önerilerine uyulacaktır.
(3) Su, elektrik, kanalizasyon veya fosseptik çukuru ve
benzeri alt yapısı olan yerler hazırlanır.
(4) Kesim yerlerinin tabanı beton, beton asfalt ve benzeri
sızdırmaz malzemeden olur.
(5) Kurban satış ve kesim yerlerinde, mescit, su, tuvalet,
kapalı oturma yeri ve benzeri ihtiyaçların karşılanacağı yerler ile hayvanların
taşındıkları araçlara bindirilmesine ve araçlardan indirilmesine uygun rampalar
yapılır.
(6) Hayvanlar, zemini temiz ve kuru, etrafı ve üstü kapalı
alanlarda, büyükbaş hayvanlar uzun ipli yular ile muhafaza edilir.
(7) Kesim yeri için tazyikli suyla yıkama imkânına sahip,
zeminde gerekli ızgara sistemi bulunan mekânlar seçilir, atık sular çevreye
bırakılmaz, yeterli miktarda aydınlatma ve havalandırma sağlanır.
(8) Hayvansal atıklar türüne göre uygun nitelikteki
torba/tank/konteyner ve diğer ekipmanlar ile toplanır. Hayvansal atıklar torba
ile toplanırken sızdırmaz, dayanıklı, yüksek yoğunluklu polietilen siyah
torbalara 2/3 oranında konulur, gerektiğinde ikinci torba kullanılır, ağzı
iyice bağlanır ve bu atıkların taşınması için tahsis edilmiş sızdırmaz
nitelikteki kapalı kasaya sahip atık taşıma araçları ile atık işleme
tesislerine taşınarak belediye tarafından yönetimi sağlanır.
(9) Satış yerlerinin temizliği ve atıkların düzenli bir
şekilde toplanması belediyelerce her gün yapılır.
(10) Belediyeler, Kurban Bayramı öncesi ve süresince satış
yerlerinde, Kurban Bayramı süresince kesim yerlerinde temizlik ve denetim
birimlerinden yeterli sayıda eleman bulundurur.
(11) Satış noktalarında hayvansal atıkların dışındaki diğer
atıklar da ilgili mevzuatında yer aldığı şekilde biriktirilerek en kısa sürede
belediyelerce ilgili mevzuatı kapsamında yönetimi sağlanır.
(12) Belediyeler kurban satış ve kesim yerlerinde yeterli
miktarda atık taşıma aracı ve konteyner bulundurur.
(13) Belediyeler, toplama ekipmanı/konteynerler tam dolmadan
atıkları alır ve atık işleme tesisine ulaştırır.
(14) Belediyeler, kurban satış ve kesim yerlerinde
hayvanları tartmak için kantar bulundurur.
(15) Kullanılacak tüm makine ve ekipman ile çalışanlara
temizlik ve dezenfeksiyonu yaptırılır. Yeterli miktarda, basınçta ve içilebilir
nitelikte kullanma suyu bulundurulur.
(16) Atıkların biriktirildiği toplama
ekipmanlarının/konteynerlerin belediye tarafından alınıncaya kadar ortak bir
alanda tutulmasının gerektiği durumlarda, geçici biriktirmenin yapıldığı bu
alanlara üstünün kapalı ve zemininin geçirimsiz olması sağlanır. Kesim sonrası
ortaya çıkan kan, tank veya benzeri sızdırmaz bir yerde toplanır ve uygun bir
şekilde bertaraf edilir. Hayvan dışkılarının birikimi için özel bir yer
ayrılır. Hastalıklı organlar ile karkasların imha işlemleri hastalığın türüne
göre Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili mevzuatı kapsamında yapılır.
(17) Kesim işlemi yanında parçalama hizmeti de sunan kesim
yerlerinin, parçalama tezgahlarının hijyen kurallarına uygunluğu sağlanır.
Ayrıca belediyeler kurban satış ve kesim yerlerinde yeterli miktarda hijyen
torbası, uygun parçalama alanı ve parçalama atıkları için konteyner bulundurur.
Etrafı kapatılmış özel mülk veya bahçesinde kurban
keseceklerin uyması gereken kurallar
MADDE 16 -(1) Kesim yeri beton, beton asfalt ve
benzeri sızdırmaz malzemeden olur, çıkan kanın toprağa dağılmasını önlemek
üzere hemen toprakla kapatılır, gerektiğinde kireçlenir.
(2) Kurbandan çıkan, kullanılmayacak olan işkembe ve diğer
benzeri atıklar sızdırmaz, dayanıklı, yüksek yoğunluklu polietilen siyah
torbalara 2/3 oranında konulur, gerektiğinde ikinci torba kullanılır, ağzı
iyice kapatılıp bağlanır ve Kurban Bayramı süresince düzenli olarak hizmet
verecek olan belediye temizlik ekiplerine teslim edilir.
(3) Kesim sonunda kesim mahalli kanlı ve kirlenmiş bir
durumda bırakılmaz, kan izi kalmayacak şekilde temizlenir, gerektiğinde
kireçlenir.
(4) Kurban derilerinin taşınması esnasında kan sızmalarına
ve çevre kirliliğine neden olunmaması yönünde tedbir alınır.
Belediye ve İl Özel İdarelerin yükümlülükleri
MADDE 17 -(1) Kurban Bayramı öncesi ve Kurban
Bayramı süresince belediyeler ve il özel idareleri kurban satışı ve kurban
kesimi yapılacak yerlerde 15 inci maddede belirtilen çevre kirliliğine neden
olunmaması için dikkat edilmesi gereken hususlar ile denetim esaslarına ilişkin
hazırlanan 14 üncü maddede belirtilen yönetim planı çerçevesinde yeterli sayıda
temizlik ekiplerini, araçlarıyla birlikte düzenli olarak çalışır hâlde tutar.
Kurban Bayramı süresince temizlik elemanı ve atık toplama aracı sayısı
arttırılır.
(2) Satış ve kesim yerlerinden kaçan büyükbaş hayvanların
yakalanması için yakalama ekipleri oluşturulur.
Denetim işlemleri
MADDE 18 -(1) Kurban hizmetlerinin denetlenmesi
Kurul ve Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar ile kolluk kuvvetlerince yapılır.
(2) Yol Kenarı Denetim İstasyonlarında kurbanlık hayvan
şevklerinde daha etkin denetim ve kontrol yapılabilmesi için İl/İlçe Tarım ve
Orman Müdürlüklerince 10 uncu maddenin ikinci fıkrası gereğince
görevlendirmeler yapılır.
(3) Kurban Bayramı öncesi ve Kurban Bayramı süresince zabıta
birimlerince aralıksız denetim yapılır.
(4) Kurbanlık hayvanların yüklenmesi ve şevkleri sırasında
ve hayvan kesimi/satışı yapılan yerlerde, Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar
tarafından bu Tebliğin ekinde yer alan (EK-3) "Kontrol Listesi"
çerçevesinde denetimler gerçekleştirilir, gerektiğinde kolluk kuvveti desteği
alınabilir ve denetimlere ait kontrol listeleri dosyasında muhafaza edilir.
Cezai hükümler
MADDE 19 -(1) İlgili mevzuat ve Kurul/Komisyon
Kararlarına aykırı hareket edenler hakkında aşağıdaki cezai işlemler uygulanır:
a) Kurban satış ve kurban kesim yerlerinde; Karar,
Yönetmelik, Tebliğ, Kurul, Komisyon Kararlan ve 2872 sayılı Kanun hükümleri
kapsamında çevre kirliliğinin önlenmesi için dikkat edilmesi gereken hususlar
ve denetim esaslarına ilişkin hazırlanan yönetim planı çerçevesinde denetim
yapılır. 2872 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yer alan hususlara aykırı
hareket edenlerden;
1) Park, bahçe, cadde, sokak, bina önleri, meydan gibi umuma
açık ve kurban satış ile kesimine uygun olmayan yerlerde bu tür faaliyetlerde
bulunanlar ile kesime uygun alanlarda gerekli önlemleri almayanlara 2872 sayılı
Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendi gereğince, 8.687.-TL idari para cezası
uygulanır.
2) Kurban kesim yerlerinde gerekli yasaklara uymayan ve
önlem almadan kurban atıklarını toprağa veren tesislere, 2872 sayılı Kanunun 20
nci maddesinin (j) bendi gereğince; toplu kesimler için 839.122.-TL, bu fiilin
konutlarda işlenmesi hâlinde 20.842.-TL idari para cezası Çevre Kanununun 24
üncü maddesi kapsamında uygulanır.
b) Cadde, sokak ve parkları kurban kesim yeri olarak
kullananlar ile kurban kesiminden sonra kan, atık ve iç organları sokak, cadde
ve parklarda bırakanlara, yetkili birimlerce gerekli yasal yaptırımlar
uygulanır.
c) 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma
Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre, satılırken; hayvanların
sağlıklarının iyi, barındırıldıkları yerin temiz ve sağlık şartlarına uygun
olması zorunlu olup bu hükme aykırı hareket edenlere aynı Kanunun 28 inci
maddesinin (f) bendi gereğince 4.344.-TL idari para cezası uygulanır.
ç) 5199 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasına
göre hayvanların kesilmesi; dini kuralların gerektirdiği özel koşullar dikkate
alınarak hayvanı korkutmadan, ürkütmeden, en az acı verecek şekilde, hijyenik
kurallara uyularak ve usulüne uygun olarak bir anda yapılır. Hayvanların
kesiminin ehliyetli kişilerce yapılması sağlanır. Bu hükümlere aykırı hareket
edenlere aynı Kanunun 28 inci maddesinin (h) bendi gereğince hayvan başına
18.243.-TL idari para cezası uygulanır.
d) 5199 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasına
aykırı hareket edenlere aynı Kanunun 28 inci maddesinin (h) bendi gereğince
hayvan başına 45.616.-TL idari para cezası uygulanır.
e) 5199 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (a) bendine göre;
hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı
soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve
psikolojik acı çektirmek yasak olup bu hükme aykırı davrananlara aynı Kanunun
28 inci maddesinin (j) bendi gereğince hayvan başına 13.033.-TL idari para
cezası uygulanır.
f) 5199 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (e) bendine göre;
kesin olarak öldüğü anlaşılmadan hayvanların vücutlarına tedavi maksatlı
olmayan müdahalelerde bulunmak yasak olup bu hükme aykırı davrananlara aynı
Kanunun 28 inci maddesinin (j) bendi gereğince hayvan başına 13.033.-TL idari
para cezası uygulanır.
g) 5199 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (m) bendine göre;
hayvanlara işkence yapmak veya acımasız ve zalimce muamelede bulunmak yasak
olup bu hükme aykırı davranan kişi aynı Kanunun 28/A maddesine göre 6 aydan 3
yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Birinci fıkrada yer alan cezai işlemler İçişleri
Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlıklarının ilgili birimleri ile belediyelerce uygulanır.
Koordinasyon sağlanacak kurum ve kuruluşlar
MADDE 20 -(1) Koordinasyon sağlanacak kurum ve
kuruluşlar aşağıda gösterilmiştir:
a) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı.
b) İçişleri Bakanlığı.
c) Millî Eğitim Bakanlığı.
ç) Sağlık Bakanlığı.
d) Tarım ve Orman Bakanlığı.
e) Diyanet İşleri Başkanlığı.
f) Türkiye Diyanet Vakfı.
g) Belediyeler.
ğ) TRT Genel Müdürlüğü.
h) Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşları.
ı) Ticaret Borsaları.
i) Türk Veteriner Hekimleri Birliği.
j) Türkiye Kasaplar Federasyonu.
k) Et ve Süt Kurumu.
Diğer hususlar
MADDE 21 -(1) Komisyonlar tarafından
düzenlenecek eğitim kurslarına Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar tarafından
gerekli destek sağlanır.
(2) Komisyonlarca gerekli görülen il ve ilçelerde Kurban
Bayramı öncesinde ve süresince İl Tarım ve Orman Müdürlerinin sorumluluğunda ve
Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlerinin
koordinasyonunda yeterli sayıda araç ile nöbetçi veteriner hekim
görevlendirilir. Satılamayan hayvanların geri dönüşlerinde Veteriner Sağlık
Raporu düzenlenebilmesi amacıyla İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince yeterli
sayıda veteriner hekim görevlendirilir.
(3) Bu Tebliğin üçüncü bölümünde yer alan hususların yerine
getirilmesi ve ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla gerekli işbirliği ve
koordinasyonun sağlanması için il ve ilçelerde Hayvan Sağlık Zabıtası
Komisyonları acilen toplanır ve bu Tebliğ hükümlerinin işlerliğini artırmaya
yönelik gerekli karar ve önlemler alınır.
(4) Belediyeler, İl Özel İdareleri, İl, İlçe Sağlık
Müdürlükleri/Toplum Sağlığı Merkezleri tarafından kurban kesim günlerinde kesim
yerlerinden gelecek çağrılara seri bir şekilde ulaşılabilmesi için gerekli
tedbirler alınır ve bu hususta bilgilendirme çalışmaları yapılır.
(5) Başkanlıkça, TRT ve özel radyo ve televizyon kuruluşları
ile işbirliği yapılarak Kurban Bayramı öncesi kamuoyunun bilgilendirilmesi
sağlanır.
(6) Bulaşıcı hastalıklar sebebiyle 24/4/1930 tarihli ve 1593
sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereğince alınacak ek tedbirler saklıdır.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 22 -(1) 1/5/2025 tarihli ve 32887 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan "2025 Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına
Dair Tebliğ" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 23 -(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24 -(1) Bu Tebliğ hükümlerini Diyanet
İşleri Başkanı yürütür.
Ekleri için lütfen TIKLAYINIZ
----------o----------
