R.Gazete No: 33241
R.G. Tarihi: 02.05.2026
Cumhurbaşkanlığından:
Konu: Aile ve Nüfus On Yılı (2026-2035)
GENELGE
2026/4
Toplumların
istikrarlı şekilde varlıklarını sürdürebilmesinde, güçlü aile ve nüfus yapısı
hayatî rol oynamaktadır. Ülkemizde aile, toplumun temeli olarak kabul edilmiş
ve bu husus Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 41 inci maddesi ile teminat altına
alınmıştır. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler de aileyi
"toplumun doğal ve temel birimi" olarak tanımlamakta ve devlete ailenin
korunmasına ilişkin görev yüklemektedir.
Küresel
ölçekte uzun yıllar nüfus artışı kalkınmanın önünde engel görülerek
doğurganlığı azaltıcı politikalar uygulanmış; öte yandan cinsiyetsizleştirme
başta olmak üzere zararlı akımlar insan hakları ve bireysel özgürlükler
söylemini araçsallaştırarak aile kurumunu, nesilleri, millî ve manevî değerleri
tehdit etmeye başlamıştır. Günümüzde demografik yapımızda medeni durum, hane
büyüklüğü, yaş profili ve mekânsal dağılım boyutlarıyla belirgin bir dönüşüm
yaşanmaktadır. Doğurganlık hızımız Cumhuriyet tarihimizin ölçülen en düşük
seviyesine gerilemiş, aile ve nüfus yapısındaki menfî değişimler varoluşsal bir
boyuta ulaşmıştır.
Aile ve
nüfus politikalarının eşgüdüm içerisinde etkin uygulanması büyük önem arz
etmektedir. Bu minvalde 15/5/2024 tarihli ve 32547 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" konulu 2024/6 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi
Koordinasyon Kurulu ve 172 sayılı Nüfus Politikaları Kurulu Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Nüfus Politikaları Kurulu kurulmuştur.
2025
yılının "Aile Yılı" ilan edilmesiyle ivme kazanan çalışmaların uzun vadeli ve
bütüncül bir politika çerçevesinde yürütülmesi amacıyla 2026-2035 dönemi "Aile
ve Nüfus On Yılı" olarak ilan edilmiştir. Mezkûr dönemde hayata geçirilmesi
hedeflenen stratejik öncelikler ile uygulama modeli ve araçlarını ortaya koyan
"Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi" Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
koordinasyonunda hazırlanmış ve Bakanlığın resmî internet adresinde (www.aile.gov.tr) yayımlanmıştır.
Aile ve
Nüfus On Yılında, aile ve nüfusun güçlendirilmesine yönelik politikaların
geliştirilmesi ve uygulamaya geçirilmesi başta kamu kurum ve kuruluşları olmak
üzere toplumun tüm kesimlerinin ortak ve kararlı biçimde hareket etmesini
gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede;
1.
Aile
ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi hususundaki ülke önceliklerimiz
ulusal politika belgeleri ile kurumların stratejik plan ve programlarına dâhil
edilecek, bu öncelikler uluslararası belgelerin müzakere süreçlerinde ve
uluslararası kuruluşların Türkiye ülke programlarının hazırlanması, kabulü ve
uygulanmasında kamu kurum ve kuruluşlarınca esas alınacaktır.
2.
Tüm
kamusal politika, düzenleme, uygulama ile kamu kurumlan tarafından yürütülen
veya desteklenen araştırmalar aile kurumuna ve nüfus değişimine etkileri
yönünden değerlendirmeye tâbi tutulacak ve sonuçlar uygulama süreçlerine
yansıtılacaktır.
3.
Kamu
kurum ve kuruluşları somut görev alanlarıyla ilgili faaliyetlerinde aileyi
koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek, uygulamalarını buna göre
yürütecek; resmî belgelerinde, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde
aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacak, bu
çerçeveye ilişkin rehberlik Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından
sağlanacaktır.
4.
Aileyi
ve nüfusu olumsuz etkileyen cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlık ve
bağımlılıklar nesilleri her türlü menfî etki ve müdahaleye karşı koruyacak
bütüncül bir politika çerçevesinde ele alınacaktır.
5.
Evlilik
müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, evliliklerin sağlam temeller üzerine
inşa edilmesi ve nitelikli bir biçimde sürdürülmesi, genç yetişkinlerin
evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasına yönelik mekanizmalar
güçlendirilecektir.
6.
"Annelik
ve babalık" çocuğun sağlıklı gelişimindeki belirleyici rolüyle toplumsal bir
değer olarak tahkim edilecek, çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk
sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecektir.
7.
Gençlerin
donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek,
yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri ile
başta aile merkezli olmak üzere çeşitlendirilmiş bakım ve destek modelleri
geliştirilecek, kuşaklar arası dayanışma pekiştirilecektir.
8.
Nüfusun
dengeli dağılımını gözeten bütünleşik bir çerçevede kırsal alandaki nüfus
kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşünün
özendirilmesi ve kentsel mekânların aile ve çocuk odaklı bir perspektifle
dönüştürülmesi için bütüncül tedbirler hayata geçirilecektir.
9.
Mevcut
hukukî düzenlemeler aile ve nüfus yapısını koruma ve güçlendirme yaklaşımıyla
gözden geçirilecek, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni hukukî
düzenlemelere ilişkin çalışmalar yürütülecektir.
10.
Aile
ve nüfus yapısında meydana gelen değişimlerin düzenli olarak takip edilmesi ve
incelenmesine yönelik ulusal, stratejik ve resmî istatistik üretilen
araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek,
güçlü aile ve nüfus hedefleri doğrultusunda lisansüstü programlar ve araştırma
teşvikleri başta olmak üzere akademik altyapı geliştirilecektir.
11.
Aile
ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesinin etkin icrası için kurumsal yapılanma, yerel
uygulama kapasitesi, iş birliği, teknik ve dijital altyapı güçlendirilecek,
personelin mesleki yetkinliği geliştirilecektir.
12.
Türkiye'nin
konuya ilişkin olarak uluslararası mecralarda üstlendiği öncü rolü tahkim eden
diplomasi faaliyetleri yürütülecek, ülkemiz ile benzer tutum sergileyen
ülkelerle iş birlikleri geliştirilecektir.
13.
Tüm
kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurların tespiti, değerlendirilmesi ve
önlenmesine yönelik dijital aile kalkanı oluşturulması başta olmak üzere ilgili
mevzuat kapsamında gerekli tedbirler alınacak, aile dostu yayıncılık teşvik
edilecek ve sorumlu medya kullanımı bilinci yaygınlaştırılacaktır.
14.
Güçlü
aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları yürütülecek, bu konular
örgün ve yaygın eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacaktır.
15.
Her
yıl mayıs ayının son haftası "Millî Aile Haftası" olarak kutlanacak, kamu kurum
ve kuruluşlarınca bu haftanın anlam ve önemine uygun etkinlikler
düzenlenecektir.
Aile ve Nüfus On Yılı
kapsamında yürütülecek tüm çalışmalarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
koordinasyonunda hareket edilmesi, bu Genelge ile Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon
Belgesi doğrultusunda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık faaliyetleri belirlenerek
mezkûr Bakanlığa raporlanması ve izlenmesi ile ihtiyaç duyulacak her türlü
desteğin anılan Bakanlığa sağlanması hususlarında bilgilerini ve gereğini rica
ederim.
1 Mayıs
2026
Recep Tayyip ERDOĞAN
----------o----------
