R.Gazete No: 33090
R.G. Tarihi: 27.11.2025
DANIŞTAY KARARI
Danıştay Onikinci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2025/1578
Karar No : 2025/2577
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN :
Danıştay Başsavcılığı / ANKARA
DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …
DAVALI: … A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU İzmir 3. İdare Mahkemesinin 19/09/2024 tarih ve E:2023/1899, K:2024/1056 sayılı kararının kanun yararına temyizen İncelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir ili, Menemen PTT Dağıtım
Merkezinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel
Hakkında Yönetmeliğin 74. maddesinin (f) bendi uyarınca işten çıkarma cezasıyla
cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, İzmir Bölge
İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince verilen 12/10/2023 tarih ve
E:2023/2023, K:2023/1772 sayılı iptal kararı üzerine, yoksun kaldığı tüm mali
haklarının ve maaşlarının ödenmesi talebiyle yaptığı 27/10/2023 tarihli
başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal
haklarına karşılık şimdilik 1.000,00.-TL maddi tazminatın 26/08/2016 tarihinden
itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi
istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İzmir 3. İdare Mahkemesince, disiplin soruşturmasına konu fiilleri nedeniyle Menemen 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/508 sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda, davacının cinsel saldırı suçunu işlediği sabit görülerek mahkumiyet hükmü verildiği, hizmet alan kişiye karşı cinsel tacizde bulunmak fiilini işlediği sabit olan davacının kusuru, işten çıkarma cezası kapsamında değerlendirildiğinden, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 74. maddesinin (f) bendi uyarınca işten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı, işten çıkarılmasına ilişkin 04/08/2016 tarih ve 47 sayılı işlemin iptali talebiyle İzmir 6. İdare Mahkemesinin 2016/1432 E. sayılı dosyasında açılan davada 16/02/2018 tarihli ve 2018/173 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği ve istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine temyiz başvurusunda bulunduğu, Danıştay 12. Dairesince istinaf kararının bozulmasına ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İzmir Bölge idare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesine gönderilmesine karar verildiği, anılan Mahkemece 12/10/2023 tarih ve 2023/1772 K. sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı davalı idarece temyiz yoluna başvurulduğu, Mahkeme kararının kesinleşmediği, davacının işçi statüsünde göründüğü, işten çıkarıldıktan sonra çalışmalarının bulunduğu dikkate alındığında tazminat istemine dayanak yaptığı zararların muhtemel zarar niteliğinde olduğu, idarenin tazminat ödemeyi gerektiren ağır kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, ödenmeyen tüm mali haklarının ve maaşlarının ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; dava konusu işlem hukuka uygun olduğundan davacının maddi tazminat isteminin de kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Danıştay
Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabul edilerek, İdare
Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanun'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki
sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği
düşünülmektedir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ: İzmir İli, Menemen PTT Dağıtım
Merkezinde sözleşmeli posta görevlisi olarak çalışmakta iken Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak idari Hizmet Sözleşmeli Personel
Hakkında Yönetmeliğin 74. maddesinin (f) bendi uyarınca işten çıkarma cezası
ile cezalandırılmasına ilişkin Posta Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin
Kurulunun 04/08/2016 tarihli ve 47 sayılı işlemi yargı kararı ile iptal edilen
davacı tarafından, işten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem
nedeniyle yoksun kaldığı tüm parasal haklarının ödenmesi talebiyle yaptığı
27/10/2023 tarihli başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali, söz konusu
parasal haklarına karşılık 1000 TL maddi tazminatın 26/08/2016 tarihinden
itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi
istemiyle açılan davanın; davacının işten çıkarıldıktan sonra çalışmalarının
bulunduğu dikkate alındığında tazminat istemine dayanak yaptığı zararların
muhtemel zarar niteliğinde olduğu, idarenin tazminat ödemeyi gerektiren ağır
kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık
görülmediği, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun olduğundan davacının
maddi tazminat isteminin de kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle reddine
dair İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarihli ve E:2023/1899,
K:2024/1056 sayılı kararın kanun yararına bozulması istemiyle Başsavcılığımızı
bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin, kendi eylem
ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiş, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesinde de, ilgililerin haklarını ihlal
eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine
doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte
açabilecekleri gibi, ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması
üzerine bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde
verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan
dolayı icra tarihinden itibaren dava açma süresi içinde tam yargı davası
açabilecekleri kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, Menemen PTT
Dağıtım Merkezinde sözleşmeli posta görevlisi olarak çalışmakta iken Posta
Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun 04/08/2016 tarihli ve 47
sayılı işlemiyle Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak
İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 74. maddesinin (f) bendi
uyarınca işten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, söz konusu İşten çıkarma
cezasının iptali istemiyle açtığı davada İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari
Dava Dairesi'nin Danıştay Onikinci Dairesi'nin 15/03/2023 tarihli ve
E:2019/569, K:2023/1221 sayılı bozma kararına uyularak verilen 12/10/2023
tarihli ve E:2023/2023, K:2023/1772 sayılı kararıyla; disipline ait
yaptırımların sadece kanunla düzenleneceği, kanun dışında yönetmelik ve diğer
ait düzenleyici işlemlerle disiplin cezasını gerektiren fiil ve hareketlerin ve
bunlara uygulanacak cezaların belirlenmesinin ve buna göre disiplin cezası
verilmesinin hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle Posta ve Telgraf Teşkilatı
Anonim Şirketinde Çalıştırılacak idari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında
Yönetmeliğin 74. maddesi uyarınca verilen disiplin cezasında hukuka uygunluk
bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedildiği
anlaşılmıştır.
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, söz
konusu kararın, dava konusu işlemin tesis edilmesi sırasında unsurlarında
bulunan sakatlıkları saptadığı, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan
kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, başka bir
anlatımla, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini
sağladığının idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Bu itibarla, davacının hukuka aykırılığı yargı
kararıyla saptanarak iptal edilen işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal
haklarının tazmini gerektiği sonucuna ulaşıldığından davanın reddine dair İdare
Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, İzmir 3. İdare
Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarihli ve E:2023/1899, K:2024/1056 sayılı kararı
niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade ettiğinden,
kanun yararına temyizen incelenerek bozulması 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü
Kanununun 51. maddesi uyarınca talep olunur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin
açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği
görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İzmir ili, Menemen PTT Dağıtım
Merkezinde sözleşmeli dağıtıcı olarak görev yapan davacının, tebligat teslim
etmek için gittiği adreste cinsel saldırı suçunu işlediğinin mahkumiyet
kararıyla sabit olduğundan bahisle, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde
Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 74.
maddesinin (f) bendi uyarınca işten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına
ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yüksek Disiplin Kurulunun 04/08/2016
tarih ve47 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, İzmir Bölge İdare
Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin E:2023/2023, K:2023/1772 sayılı kararı ile
disiplin cezasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiği, anılan karar
gereğince 27/10/2023 tarihli dilekçe ile ödenmeyen tüm mali haklarının ve
maaşlarının ödenmesi için yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine temyizen
incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 'Yargı yolu" başlıklı 125.
maddesinde, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle
yükümlü olduğu belirtilmiş, 2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanunu'nun
"İptal ve tam yargı davaları" başlıklı 12. maddesinde de, ilgililerin
haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi
mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı
davalarını birlikte açabilecekleri gibi, ilk önce iptal davası açarak bu
davanın karara bağlanması üzerine bu husustaki kararın veya kanun yollarına
başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası
sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava açma süresi
içinde tam yargı davası açabilecekleri kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi
halinde, söz konusu kararın, dava konusu işlemin tesis edilmesi sırasında
unsurlarında bulunan sakatlıkları saptadığı, işlemi yapıldığı andan başlayarak
ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu,
başka bir anlatımla, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun
geçerliliğini sağladığının idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen Anayasa hükmü ve
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca, hukuka aykırılığı yargı
kararıyla saptanarak iptal edilen işlem nedeniyle, iptal kararı sonrasında
talep edilen, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının, yasal faiziyle
birlikte tazmini gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın reddine
ilişkin idare Mahkemesince verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığından
kanun yararına bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.
2577
sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan
kanun yararına temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin temyize konu İzmir 3. İdare Mahkemesinin 19/09/2024 tarih ve E:2023/1899, K:2024/1056 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3.
Kararın
birer örneğinin ilgili Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve kararın Resmi Gazete'de
yayımlanmasına, 21/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
----------o----------