T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yapı İşleri Genel Müdürlüğü
Sayı :
58483233/10.06.02/15903634
Tarih: 15.06.2026
Konu : Yapı Denetimi
Uygulamaları
GENELGE NO:
(2026/6)
İlgi: a) 14.03.2023 tarihli ve 32132 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Yapı Denetim Kuruluşlarının Faaliyetlerinin Denetlenmesi, İdari
Müeyyide Uygulanması ve İdari Para Cezalarının Tahsil Edilmesinin Usul ve
Esaslarına Dair Tebliğ.
b) 11/09/2020 tarihli ve 191573 sayılı, 2020/23
nolu Genelge.
c) 02/09/2015 tarihli ve 24613 sayılı, 2015/08 nolu Genelge.
05/12/2024 tarihli ve 7534 sayılı Köy Kanunu ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanununun 13'üncü maddesi ile 4708
sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8'inci maddesinde değişikliğe
gidilmiştir. Bu değişiklikler kapsamında 12.06.2025 tarihli ve 32924 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Yapı Denetim Kuruluşlarının Faaliyetlerinin
Denetlenmesi, İdari Müeyyide Uygulanması ve idari Para Cezalarının Tahsil
Edilmesinin Usul ve Esaslarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
ile ilgi (a)'da kayıtlı Tebliğ'de yeniden düzenleme yapılmıştır.
Getirilen yeni düzenlemeler çerçevesinde yapı denetim
kuruluşları ve sorumluları hakkında Bakanlığımız birimlerince yürütülen idari
müeyyidelere ilişkin iş ve işlemleri açıklayan ilgi (b)'de kayıtlı Genelge'de
değişen ilgili mevzuat hükümlerine uyum sağlanması ve uygulamada karşılaşılan
sorunların çözümlenmesine yönelik olarak revizeye gidilmesine, dolayısıyla
aşağıda yer verilen açıklamaların yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
1.
Yapı
denetim kuruluşları ve sorumluları hakkında idari müeyyide uygulanmasına esas
kararlarının, ekte yer alan karar formatlarına uygun olarak hazırlanması
gerekmektedir. (Ek-l,Ek-2)
İlgili yapı denetim kuruluşuna ve idari müeyyidenin
uygulanmasına sebep olan sorumlularına Valiliklerce (Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü) 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili mevzuat
hükümleri çerçevesinde tebliğ edilecektir.
İdari müeyyide uygulanması tekliflerini içeren İl Yapı Denetim
Komisyon kararları, 3 ay yeni iş almaktan men cezası veya idari para cezası
uygulanmasına ilişkin idari müeyyide kararları ve varsa bunlara ilişkin yargı
kararlarının birer nüshası gecikmeye mahal verilmeksizin Bakanlığımıza (Yapı
İşleri Genel Müdürlüğü) gönderilecektir.
Komisyon kararlarında adı geçen sorumlu mimar ve mühendisler
hakkında Kanunun 8'inci maddesi uyarınca kendi mevzuatına göre işlem
yapılabilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince
ilgili meslek odalarına bildirimde bulunulacaktır.
Yapı
denetim kuruluşları ve ilgili diğer sorumlular tarafından yapılacak olan
itirazlar, idari müeyyide sürecinin her aşamasında Valiliklere (Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) yapılabilecek olup, yapılacak
inceleme ve değerlendirme sonrasında başvuru sahibine bilgi verilecektir.
2.
4708
sayılı Kanunun 8'inci maddesinin yirmi yedinci fıkrası kapsamında üç ay yeni iş
almaktan men cezası ve idari para cezası uygulanmasının gerekmesi halinde,
düzenlenen il yapı denetim komisyon kararma istinaden yeni iş almaktan men
cezası ekte yer alan formata uygun Makam Oluru ile Î1 Müdürünün onayına
sunulacaktır. (Ek-3)
Sayı
:58483233/lû.^.CZ./1530363%
Konu :
Yapı Denetimi Uygulamaları
3. ay yeni iş almaktan men cezasının
yürürlüğe konulması işlemi, İl Müdürlüğü Makam Olur tarihinde Yapı Denetim
Sistemi üzerinden gerçekleştirilecektir.
3. Teknik inceleme raporlarında idari
müeyyideye konu olan fiilin gerçekleştiği tarihe veya tarih aralığına mutlaka
yer verilecek, tarih aralığı verilmesi halinde bu sürelerin bir aydan uzun
tutulmamasına dikkat edilecektir.
İl Yapı Denetim Komisyonu kararlarında da,
hakkında idari işlem tesis edilecek olan yapı denetim kuruluşunun ortaklarının,
kuruluşta ortak olduğu tarih aralıkları belirtilecektir.
4. 4708 sayılı Kanun kapsamında denetim
faaliyeti yürütülen bir yapıda aykırılığın Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünce tespit edilmesi halinde ilgili idaresine imar
mevzuatı uyarınca, aykırılığın ilgili idaresince tespit edilmesi halinde ise
Valiliklere (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) 4708 sayılı
Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde işlemlerin yürütebilmesi için gecikmeye
mahal vermeksizin bildirimde bulunulması gerekmektedir.
4708 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata göre görevini
yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşları hakkında, tespit edilen fiille
ilişkin aynı Kanunun 8'inci maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması
gerekiyorsa ilgili idarelerce ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca bu
kuruluşlara idari para cezası uygulanmaz.
5. 4708 sayılı Kanunda yer alan maktu idari
para cezalarının hesabı yapılırken 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler
Kanununun 17'nci maddesinin yedinci fıkrası hükmü göz önünde bulundurularak
işlemler gerçekleştirilecektir.
Ayrıca 4708 sayılı Kanunda yer
alan gerek nispi gerekse maktu idari para cezalarının uygulanması sırasında
soruşturma zaman aşımı süreleri açısından 5326 sayılı Kanunun 20'nci maddesine
göre hareket edilecektir.
6. Gerek yapı denetim kuruluşlarına yeni iş
almaktan men cezası, gerekse de idari para cezası verilmesine sebebiyet veren
sorumlu denetim elemanlarının, aykırılıkların niteliğine göre ihtisas alanı
dahilinde tayin edilmesi gerekmektedir.
7. 4708 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde il
ve merkez yapı denetim komisyonlarının görev ve sorumlulukları belirlenmiştir.
Bu kapsamda; idari işlem tesis edilmek üzere Bakanlığımıza gönderilen il yapı
denetim komisyonu kararlarında usule ilişkin inceleme yapılmakta olup, komisyon
kararlarında yer alan inceleme konusunun esasına ilişkin değerlendirme, ilgili
mevzuat uyarınca il yapı denetim komisyonlarının uhdesinde bulunduğundan,
Valiliklerce (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) düzenlenecek
olan il yapı denetim komisyonu kararlarının 4708 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat
doğrultusunda hazırlanmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.
8. İl Yapı Denetim Komisyonlarının asgari olarak; büyükşehir olan illerde ayda iki kez, diğer illerde ayda bir kez olacak şekilde toplanarak, çalışma birimi tarafından havale edilen dosyaların havale sırasına göre görüşülmesi sağlanmalıdır. Ancak, gerek idari para cezası verilmesine ilişkin komisyon kararlarının alınması sürecinde 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 20'nci maddesindeki nispi ve maktu para cezalarına ilişkin zaman aşımı sürelerinin, gerekse de inceleme konusu yapıların fiili ve hukuki durumlarının göz önüne alınması gerekmektedir.
9. Yapı denetim kuruluşlarının
belgelendirme, belge yenileme ve izin belgesi vize işlemlerinin yapılması
sırasında Bakanlığımız Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce her yıl yayımlanan
güncel birim fiyatlar dikkate alınacaktır.
10. İlgi
(b) ve (c)'de kayıtlı Genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
Uygulamaların yukarıda açıklamalar doğrultusunda
gerçekleştirilmesinin sağlanması için, Genelgenin iliniz dâhilindeki yapı
ruhsatı düzenleyen tüm kurumlara, ilinizde faaliyet gösteren yapı denetim
kuruluşlarına, il yapı denetim komisyonunun asil ve yedek üyelerine, Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde görev yapan ilgili personele
tebliğ edilmesi hususlarında bilgilerinizi ve gereğini önemle rica ederi
Ekler:
Ek-1/1:1
Yıl Süre İle Yeni İş Almaktan Men Cezası Verilmesine İlişkin Karar Formatı (2
Sayfa)
Ek-1/2: İdari
Para Cezası Verilmesine İlişkin Karar Formatı (2 Sayfa)
Ek-1/3:
Aynı Takvim Yılı İçerisinde İkinci ve Sonraki Her Yeni İş Almaktan
Men Cezasının Uygulamaya Konulması Durumunda Uygulanacak İdari Para Cezası
Verilmesine İlişkin Karar Formatı (2 Sayfa)
Ek-1/4:
Elektronik Dağıtıma Konu Olması Gerekirken Elektronik Dağıtım
Yapılmaksızın
Yapının Denetimine Devam Edildiğinin Anlaşılması
Durumunda Uygulanacak 3 Ay Süre İle
Yeni İş Almaktan Men Cezası ve İdari Para Cezasına İlişkin
Karar Formatı (2 Sayfa)
Ek-1/5:
Başkaca Mesleki Ve İnşaat İşleri İle İlgili Ticari Faaliyette
Bulunduğu Tespit Edilmesi
Durumunda Uygulanacak İdari Para Cezasına İlişkin Karar
Formatı (1 Sayfa)
Ek-2: İdari
Müeyyide Onay Karar Formatı (1 Sayfa)
Ek-3:
Elektronik Dağıtıma Konu Olması Gerekirken Elektronik Dağıtım
Yapılmaksızın Yapının Denetimine Devam Edildiğinin Anlaşılması Durumunda
Uygulanacak 3 Ay Süre İle Yeni İş Almaktan Men Cezasına İlişkin Olur Formatı (1
Sayfa)
Ekleri için lütfen TIKLAYINIZ
----------o----------