İzmir BİM
4. İDD
E: 2023/4754
K: 2025/1185
T: 08.05.2025
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir 6. İdare Mahkemesinin 15/06/2023 gün ve E: 2022/2148, K: 2023/1094 sayılı kararı davacılar tarafından istinaf edilmektedir.
3194/md.32
DAVA SÜRECİ: Davanın Konusu: İzmir ili, Dikili ilçesi, A1 Mahallesi adresinde, tapunun 940 ada, 1 sayılı parselinde bulunan taşınmazda ruhsat eki mimari projesine aykırı imalatlar yapıldığının 29/03/2022 tarihli yapı tatil zaptıyla tespit edildiğinden bahisle ruhsatsız imalatların 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca yıkılmasına ve davacılara aynı Kanun'un 42/3. maddesi uyarınca 8.469,09-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Dikili Belediye Encümeninin 15/05/2022 tarih ve 508 sayılı kararının; iptali istemine ilişkindir. İstinaf Edilen Kararın Gerekçe Özeti: Mahkeme tarafından; [i.Encümen kararının yıkıma ilişkin kısmı yönünden:...davalı idare personelince yerinde yapılan denetimde, "...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..." 29/03/2022 tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edilmiş olup, tespite konu imalatların basit tamir ve tadilat niteliğinde ya da ruhsat almadan yapılabilecek nitelikte olmadığı, ruhsata tabi iken,imar mevzuatı uyarınca ilgili belediyeden ruhsat alınmadan yapıldığı anlaşılan imalatın verilen süre içerisinde yıkılmadığı veya ruhsatlandırılmadığı görüldüğünden, anılan imalatın 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca yıkılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, ii.Encümen kararının para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden:...uyuşmazlığa konu taşınmazda bulunan imalatların ruhsat gerektirdiği, imalatların ruhsatsız olarak yapıldığının tespit edilerek yapı tatil zaptının düzenlendiği, bir aylık sürede ruhsata aykırılıkların giderilmesi ya da yapının yıkılması için davacı tarafa yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda süre verildiği ve davacı tarafın verilen sürede yapıyı ruhsatlandırmadığı/yıkmadığı göz önüne alındığında yıkım mükellefiyetinin yerine getirilmediği anlaşıldığından Kanun'un 42/3 maddesi uyarınca uygulanan para cezasında hukuka aykırılık görülmediği] gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF EDENİN İDDİALARI: Davacılar tarafından özetle; [Yerinde yaptıkları ölçümlere göre davalı idarenin yapı tatil zaptına bu duvarın diğer duvara en uzak kısmı üzerinden ölçümü yaptığı ve alan hesabının düz bir şekil gibi yapıldığı, bu durumun keşif esnasında müşahadesinin mümkün olduğu, teras imalatının ortak alanı ihlal eder nitelikte olduğundan bahsedilmiş ise de bu konuda yeterli ve tam açıklama yapılmadığı, buna göre ilgili imalatın ne kadarlık bir kısmının ortak alanı ihlal ettiği, yapı yaklaşma ve ortak alan sınırlarının nerelerden başladığının belirtmediği, sundurma imalatı incelendiğinde, ilgili imalatın yapıldığı evin sitenin en ucunda bulunan ev olması ve gerek şiddetli rüzgar ve yağmur gerekse toprak kayması ve hayvan saldırısı gibi durumlardan korunmak amacıyla, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine ve Yüksek Mahkemenin aradığı şartlara uygun olarak inşa edildiği, yapı tatil zaptına konu edilen 16.45 m² teras kapatma imalatının somut olaydaki ölçülerle uyuşmadığı gibi mimari projede de böyle bir ölçünün yer almadığı] öne sürülerek,ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü: İstinaf başvurusu; yukarıda" Davanın Konusu" bölümünde belirtilen işlemin iptali istemiyle açılan davayı; reddeden ilk derece mahkemesi kararının davacı tarafından, kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "istinaf" başlıklık (Değişik 6545 S.K./19. md.)45. maddesinin; 3. fıkrasında;"Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir."; 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir."6. fıkrasında ise,"Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir."hükümleri yer almaktadır. İstinaf başvurusuna konu kararın, yapı tatil zaptında gösterilen (sundurma dışındaki) diğer imalatların yıkımı ile davacıya 8.469,09TL idari para cezası verilmesi yönünden davanın reddine ilişkin sonucunda ve gerekçesinde, Başkan Vekili Kaplan Ülgü'nün para cezası yönünden karşı oyu ile oy çokluğuyla hukuka aykırılık görülmemesine karşın; "sundurma" imalatının yıkımına yönelik kısmı hakkında davanın reddedilmesine ilişkin kısmı, Üye Bünyamin Akdağ'ın karşı oyu ile oy çokluğuyla usul ve hukuka uygun bulunmadığından,2577 sayılı Kanun'un 45.maddesinin 4. fıkrası uyarınca kararın 26,63 m² sundurmanın yıkımına ilişkin kısmı kaldırılmak ve ilk derece mahkemesinin yerine geçilmek suretiyle işin esası hakkında yeniden karar verilmesi amacıyla uyuşmazlık incelendi: 03/07/2017 tarih ve 30113 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4'üncü maddesinin (i) bendinde basit tamir ve tadilat" Yapılarda esaslı tadilat kapsamında olmayan, taşıyıcı sistemi, bağımsız bölümün dış cephesini, ıslak hacimlerin yerini ve sayısını değiştirmeyen; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı onarımı ve kiremit aktarılması gibi her türlü tamir ve tadil işlemleri", (y) bendinde esaslı tadilat" Yapılarda taşıyıcı unsuru etkileyen veya yapı inşaat alanını veya emsale konu alanını veya taban alanını veya bağımsız bölüm sayısını veya ortak alanların veya bağımsız bölümlerin alanını veya kullanım amacını veya ruhsat eki projelerini değiştiren işlemler (Esaslı tadilat, ruhsata tabidir.)"; (zzz) bendinde ise sundurma:"...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."0 ifade ettiği düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğin"...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."1 başlıklı 59. maddesinde ise;"...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."2 hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; sundurma ve benzerlerinin yapımının ruhsata tabi olmadığı, ancak bu nitelikteki imalatların ruhsata tabi olmadığının kabul edilebilmesi için; genel olarak İmar Kanununda düzenlenen yapı tanımı kapsamında inşa edilmemiş olması, dolayısıyla kapalı alan oluşturmayacak şekilde, güneş ve yağmurdan korunma amacına yönelik olarak ve taşıyıcı unsuru etkilemeyecek, çekme mesafelerine tecavüz etmeyecek şekilde, hafif yapı malzemeleri ile yapılmış olması gerekmektedir. Dava dosyasında mevcut görseller ve mimari projenin incelenmesinden, yapı tatil zaptında da sundurma olarak nitelendirilen imalatın, üç tarafı açık ve kapalı alan oluşturmayacak şekilde, güneş ve yağmurdan korunma amacına yönelik, taşıyıcı unsuru etkilemeyecek nitelikte olduğu, hafif malzemeden yapıldığı ve sundurma tanımına uyduğu açıktır.
Öte yandan, binaya bitişik olarak yapıldığı, ortak alanda bulunmadığı, mevcut bilgi ve belgelerden çekme mesafesini ihlal ettiği yönünde bir tespit yapılamadığından, söz konusu imalatın ruhsata tabi olmadığı sonucuna varılmıştır. Buna göre, yapı tatil zaptında bulunan sundurma imalatı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince yaptırım uygulanması mevzuata ve hukuka aykırılık oluşturacağından, dava konusu encümen kararının 26,63 m2 sundurma imalatının yıkımına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun;
Yıkıma konu imalatlardan;"...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."3, "...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2, 20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."4 yapıları kısmı ile "...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."5 ilişkin kısmı bakımından reddine, "...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."6yıkımınayönelik kısmı yönünden kabulü ile İzmir6. İdare Mahkemesince verilen 15/06/2023gün ve E: 2022/2148, K:2023/1094sayılı kararının; sundurmanın yıkımına ilişkin "...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."7hükmü ile haklılık durumuna göre yerinden dağıtımı gereken(davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti hariç) yargılama giderlerine ilişkin hükümlerinin kaldırılmasına, Dava konusu encümen kararının "...arsa içerisine girilmek suretiyle bina dışından iz düşümü şerit metre ve mimari projesi üzerinden teyidi ile ölçümü yapılan giriş cephesi tarafında ortak alanı ihlal eder nitelikte 3,40x2,20m²=7,48 m² pvc doğrama ile ilave kapalı alan oluşturma, sağ yan cephede çekme mesafesini ve ortak alanı ihlal eder nitelikte 26,63 m² ölçüsünde sundurma ile giriş katı planı deniz cephesi tarafında krokide gösterilen şekil ve ölçülerde ön tarafı katlanır cam etrafı pvc doğrama ile kapalı 16,45 m² ölçülerinde teras kapatma imalatları yapıldığı, bitmiş ve kullanılır durumda olduğu..."8yıkımına ilişkin kısmının iptaline, Dava ve istinaf aşamalarına ait olup aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam1.678,40-TL yargılama giderinin, tarafların haklılık oranına göre 450,00-TL'si ile bu kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan18.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacılara verilmesine; yargılama giderlerinden geriya kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, Posta gideri avanslarından artan miktarların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi uyarınca Mahkemesince yatıran tarafa geri verilmesine, Kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olarak 08/05/2025 tarihinde; istinaf başvurusunun kabulüne Bünyamin Akdağ'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla, davacıya 8.469,09-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmına Kaplan Ülgü'nün karşı oyu ve oy çokluğuyla, diğer kısımları yönünden oy birliğiyle karar verildi.
----------o----------
