MEVZUATTAKİ SON
DEĞİŞİKLİKLER

Kişisel Verileri Koruma Kurumandan:

Kaza Mağdurlarının Kişisel Verilerinin İşlenmesine İlişkin İlke Kararı

Karar No: 2026/1095

Karar Tarihi: 20/05/2026

Hasar danışmanlık şirketi ya da benzer isimlerle faaliyet gösteren kuruluşların temsilcileri, avukatlar yahut kendilerini avukat olarak tanıtan ancak baro levhası sorgulaması yapıldığında avukat olmadığı tespit edilen kişiler tarafından iş kazaları, trafik kazaları veya benzeri olumsuz olayların mağdurlarıyla istekleri dışında iletişime geçildiği yönünde muhtelif sayıda şikâyet ve ihbar Kişisel Verileri Koruma Kurumuna (Kurum) intikal etmiştir. Bu kapsamda, iletişime geçilen kişilere vekalet vermeleri halinde tazminat alacağı vaat edilerek gerekli başvuruların yapılabileceğinin belirtildiği; mağdurlar tarafından kendilerine ve kazaya ilişkin bilgilerin nasıl elde edildiği hususunda yöneltilen sorulara ise tatmin edici bir cevap verilemediği ifade edilmektedir. Mağdurlarla yapılan görüşmeler sonrasında kimi durumlarda ısrarlı arama ve hak kaybı yaşanabileceğine ilişkin korkutmalar neticesinde vekâletname alındığı kimi durumlarda ise herhangi bir bilginin ya da talimatın verilmemesine karşın mağdurlar adına iş ve İşlemler gerçekleştirildiği görülmektedir. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul) tarafından yapılan incelemeler neticesinde mağdurlara ilişkin kimlik, iletişim bilgileri ile diğer kişisel verilerin yer aldığı kaza tutanakları gibi dokümanlara yukarıda belirtilen kişiler tarafından kaza sonrası süreçte farklı kanallar üzerinden erişilebildiği anlaşılmıştır. Söz konusu hukuka aykırı kişisel veri erişim ve müteakip işleme faaliyetlerinin yaygınlığı sebebiyle Kurul tarafından İlke Kararı alınması gereği hasıl olmuştur.

Bilindiği üzere, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 2'nci maddesinde avukatlığın amacı düzenlenmiş; 35'inci maddesinde yalnız avukatlar tarafından yapılabilecek İşler belirtilmiş; 48'inci maddesinde aracılık yasağı ve buna ilişkin cezai yaptırımlar öngörülmüş; 55'inci maddesinde reklam yasağına yer verilmiş; 63'üncü maddesinde ise yetkisiz avukatlık faaliyeti ve buna bağlanan yaptırımlar düzenlenmiştir. Ayrıca Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliği'nin 14'üncü maddesinde yalnız avukatların yapabileceği işler hüküm altına alınmış, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları'nın 8'inci maddesinde ise avukatların, kendine iş elde etme niteliğindeki her davranıştan çekineceği düzenlenmiştir.

Öte yandan, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) Ek Madde 6 hükmü ile sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da hesaptan talep edilecek tazminat alacağının kimlerden talep edilebileceği düzenlenmiş, tazminat alacağının sadece hak sahibine ya da avukatına ödenebileceği ve bu alacağın kimseye devredilemeyeceği hüküm altına alınmış ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Ek 6'ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Genelgenin 7'nci maddesinde ise aksine her türlü sözleşme veya işlemin, 5684 sayılı Kanun'a aykırı ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca kesin olarak hükümsüz olduğu düzenleme altına alınmıştır.

Bu çerçevede, 5684 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tazminat alacaklarının ancak 5684 sayılı Kanun'un Ek Madde 6 düzenlemesinde hüküm altına alman kişilerce takip edilebileceği açık olup, bu alacakların başka kişi, kurum ya da kuruluşlara devrinin de mümkün olmadığı, bu bakımdan Kurumumuza intikal eden ihbarlar kapsamında hasar danışmanlık şirketi ya da benzer isimlerle faaliyet gösteren oluşumların, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, ancak doğrudan ya da dolaylı olarak avukatlar eliyle faaliyet gösterebileceği, aksi bir durumun yukarıda belirtilen ilgili mevzuat düzenlemelerini ihlal edebileceği ve ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 136'ncı maddesinde düzenlenmiş olan "Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçunun 137'nci maddesinde düzenlenen nitelikli haline vücut verebileceği göz önüne alındığında, 1136 ve 5684 sayılı Kanun hükümlerine aykırı şekilde kişisel verilerin işlenmesinin söz konusu olduğu faaliyetler bakımından konunun suç teşkil edebileceği dikkate alınarak Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulabileceği, idari yönden ise konunun ilgili Bakanlıklara ve baro başkanlıklarına intikal ettirilebileceği değerlendirilmektedir.

Ek olarak, sigortacılık sektörü içerisinde farklı kanallarda işlenmekte olan kişisel verilere hukuka aykırı şekilde erişim sağlayan ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698 sayılı Kanun) hükümleri uyarınca işleme faaliyetinde bulunan hasar danışmanlık şirketleri ile kendilerine verilen yetki sınırları dışına çıkan eksperlerin/ekspertiz şirketlerinin/avukatlarının/avukatlık ortaklıklarının herhangi bir işleme şartına dayanmadan kişisel veri işleme faaliyetinde bulunması ve veri sorumlusu sıfatının ortaya konulabilmesi durumunda, ilgili kişilerce Kanun'un 13'üncü maddesi ve devamında düzenlenen usul takip edilerek Kurul'a şikayette bulunulabilecektir.

Diğer taraftan, sigorta eksperlerinin kişisel veri işleme faaliyetleri; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ikincil mevzuat çerçevesinde, hasar tespiti, raporlama ve tazminat süreçlerinin yürütülmesi gibi yasal görevlerin ifasıyla sınırlı ve bu faaliyetlerle doğrudan bağlantılıdır. Sigorta eksperleri, görevlerini yerine getirirken 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda belirtilen "kanunlarda açıkça öngörülme"', "veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması ya da "bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması " işleme şartlarına dayanarak kişisel veri işleyebilmektedir.

Bu kapsamda sigorta eksperlerinin, kendilerine tevdi edilen kişisel verileri yalnızca görevleri dahilinde kullanmaları, yetkisiz üçüncü kişilerle paylaşmamaları, veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri almaları ve mesleki sır saklama yükümlülüğüne riayet etmeleri zorunludur.