R.Gazete No: 33082
R.G. Tarihi: 19.11.2025
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
Karar No:2025-57/3
Karar Tarihi: 13/11/2025
95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden;
96 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 11/6/2024 tarihli ve 32573 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan "Madenlerde Uygulanacak Nükleer Emniyet Önlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar"ın onaylanmasına karar verilmiştir.
Ek: Madenlerde Uygulanacak
Nükleer Emniyet Önlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar
MADENLERDE UYGULANACAK NÜKLEER EMNİYET
ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1 -(1) Bu Usul ve Esasların amacı, nükleer hammaddelerin doğada
bulunan formlarının ana veya yan ürün olarak çıkarıldığı ve/veya depolandığı
tesislerde düzenleyici kontrole tabi faaliyetlerin yürütülmesi sırasında
alınması gereken emniyet önlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 -(1) Bu Usul ve Esaslar, nükleer hammaddelerin doğada bulunan
formlarının ana veya yan ürün olarak çıkarıldığı ve/veya depolandığı tesisleri
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 -(1) Bu Usul ve Esaslar, 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendine ve 11/6/2024 tarihli ve 32573 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 -(1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Fiziksel bariyer: Yetkisiz erişimi engellemek veya geciktirmek üzere
tasarlanan ve erişim kontrolünü tamamlayan duvarı, çiti ve benzeri düzenekleri,
b) Kuruluş: Kuruma yetkilendirilmek üzere başvuran ya da yetkilendirilen ve
düzenleyici kontrol kapsamında bulunan Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre
kurulmuş tüzel kişiyi,
c) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
ç) Maden: Nükleer hammaddelerin doğada bulunan formlarının ana veya yan ürün
olarak çıkarıldığı ve/veya depolandığı tesisi,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Madenlerin Nükleer Emniyetine İlişkin Hususlar
Genel hususlar
MADDE 5 -( 1) Madenlerle ilgili faaliyetlerin yürütülmesi sırasında
emniyetin sağlanmasında asıl sorumluluk Kuruluşa aittir.
(2) Kuruluş, nükleer maddeleri hedef alan hırsızlık, sabotaj, yetkisiz erişim
ve diğer kötü niyetli girişimleri engellemek, tespit etmek ve gerektiğinde
müdahale etmek üzere emniyet önlemlerini, bilgi güvenliğini ve siber güvenliği
sağlamaya yönelik önlemleri içeren nükleer emniyet planını işletme lisansı
başvurusu ekinde, "Hizmete Özel" gizlilik derecesiyle Kuruma sunar. Nükleer
emniyet planının biçim ve içeriği Kurum tarafından belirlenir.
(3) Nükleer emniyet planı, Kurum tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirme sürecinde Kurum tarafından gerekli görülmesi hâlinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınır. Değerlendirme sonucunda planda değişiklik veya düzeltme yapılmasına karar verilmesi hâlinde, değerlendirme sonuçları Kuruluşa bildirilir ve Kuruluştan gerekli değişiklikleri veya düzeltmeleri yapması istenir. Kuruluş, Kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirtilen değişiklikleri veya düzeltmeleri dikkate alarak planı yeniden hazırlar ve Kuruma sunar.
(4) Nükleer emniyet planı, Kurum tarafından uygun bulunması hâlinde uygulanır. Kurum tarafından verilen uygunluk, emniyete ilişkin sınır ve koşullar içerebilir. Planda yer alan emniyet önlemlerinin alınması, planların uygulanması, uygulamaların düzenli olarak izlenmesi, gerektiğinde iyileştirme yapılması ve değişikliklerin Kuruma bildirilmesi Kuruluşun sorumluluğundadır.
(5) Kuruluş, emniyetin sağlanması amacıyla
ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapar.
Nükleer
emniyet önlemleri
MADDE 6 -(1) Madenlerde, Kuruluş tarafından asgari olarak aşağıdaki
emniyet önlemleri alınır:
a) Nükleer maddelerin bulunduğu veya depolandığı alanlar yetkisiz erişimi
engelleyecek şekilde fiziksel bariyerlerle çevrilir. Fiziksel bariyerlere;
yetkisiz erişim hâlinde radyolojik zarar görülebileceğine dair radyasyon uyarı
işareti yerleştirilir.
b) Nükleer maddelerin bulunduğu veya depolandığı alanlara erişim
noktalarının mümkün olan en az sayıda olması sağlanır ve sadece yetkili
personelin erişimine imkân tanıyacak şekilde erişim kontrolüne yönelik
düzenlemeler yapılır.
c) Yasak eşya listesi belirlenir ve erişim kontrol noktalarında yasak
eşyanın tespit edilmesine yönelik tedbirler alınır.
ç) İlgili mevzuatta yer alan bilgi güvenliği ve siber güvenliğin sağlanmasına
yönelik gerekler yerine getirilir.
d) Nükleer maddelerin miktarını tespit etmek, kayıt altına almak ve
doğrulamak üzere envanter kontrolü prosedürü oluşturulur ve uygulanır. Envanter
kontrolü düzenli aralıklarla gerçekleştirilir ve kayıtlar arşivlenir.
e) Nükleer maddelerin bulunduğu veya depolandığı alanlar sürekli gözetim
altında tutulur. Alarm izleme merkezine bağlı bu alanlardaki kameraların
görüntüleri izlenebilirliğe imkân verecek şekilde kayıt altına alınır ve
kayıtlar en az bir ay süreyle muhafaza edilir.
f) Nükleer maddelerin bulunduğu veya depolandığı alanlara yetkisiz erişimin
tespit ve teyit edilmesi hâlinde gerekli ve yeterli donanıma ve eğitime sahip
özel güvenlik görevlileriyle veya kolluk kuvvetleriyle derhâl müdahale edilir.
g) Nükleer maddenin çalınması veya kaybolması durumunda, nükleer maddenin
yeniden ele geçirilmesine ilişkin prosedür belirlenir.
(2) Artan tehdit durumunda Kurum, madenlerin ve bulundurulan nükleer maddelerin
özelliklerini dikkate alarak, bu Usul ve Esaslar kapsamında belirlenen asgari
emniyet önlemlerine ek önlemler aldırabilir.
Eğitim
ve tatbikat
MADDE
7-(1) Kuruluş, nükleer maddelerin emniyetine ilişkin
görevleri bulunan kişileri belirler ve bu kişileri nükleer emniyet planı
doğrultusunda alınan önlemler ve uygulanacak prosedürler hakkında bilgilendir,
bu kişilerin gerekli eğitimleri almasını sağlar.
(2)
Kuruluş, emniyet önlemlerinin etkinliğinin ve uygulanacak prosedürlerin
yeterliliğinin değerlendirilmesi amacıyla yılda en az bir kez tatbikat
gerçekleştirir ve tatbikatla ilgili sonuç raporlarını Kuruma sunar. Sonuç
raporunda yer alan tespitler doğrultusunda, Kuruluş tarafından emniyete yönelik
gerekli görülen düzeltici ve önleyici faaliyetler mümkün olan en kısa sürede
yerine getirilir. Bu doğrultuda Kuruma sunulan planlarda değişiklik olması
durumunda planlar güncellenerek Kuruma sunulur.
Raporlar
MADDE 8 -(1) Kuruluş, bilgi güvenliği ve siber güvenliği içerecek
şekilde emniyetin sağlanmasına yönelik bildirimleri ve raporlamaları ilgili
mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim ve yaptırım
MADDE 9 -(1) Kuruluşun bu Usul ve Esaslar
kapsamındaki yükümlülükleri Kurumun denetimine tabidir. Denetime ilişkin
hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
(2) İlgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına
ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde idari
yaptırım uygulanır. İdari yaptırımlara ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte
yer alan hükümler uygulanır.
Yürürlük
MADDE 10 -(1) Bu Usul ve Esaslar yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 -(1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
----------o----------
